علی مستوفیان، معاون سرمایه‌گذاری استان تهران در یادداشتی نوشت: صنعت گردشگری در سال‌های اخیر همگام با تغییر ارزش‌های اجتماعی، سبک زندگی و انتظارات گردشگران، دستخوش تحولات جدی شده است. اگر در گذشته کیفیت خدمات، مهم‌ترین عامل تمایز میان کسب‌وکارهای گردشگری محسوب می‌شد، امروز گردشگران بیش از هر چیز به دنبال تجربه هستند؛ تجربه‌ای که بتواند آنها را با فرهنگ، هویت، تاریخ و ویژگی‌های منحصربه‌فرد مقصد پیوند دهد.

مطالبه امروز گردشگری فراتر از ارائه صرف خدمات است، به گونه ای که نقطه ثقل این عصر بر مفهوم تجربه استوار است. به بیان اقتصادی، از این عصر با عنوان «اقتصاد تجربه» یاد می‌شود، مفهومی که برای نخستین بار توسط پاین و گیلمور (۱۹۹۹) معرفی شد. به گفته این اقتصاددانان، در اقتصاد تجربه، توجه از ارائه خدمت یا محصول، روی تجربه مشتری متمرکز می‌شود. از این رو، بین خدمات و تجربیات تمایز قائل می‌شوند و اذعان می‌کنند که ارائه تجربه متناسب با نیازهای مشتریان برای رقابت‌پذیری و تمایز یافتن از رقبا ضروری است. در واقع اقتصاد تجربه منبع جدیدی از ارزش را برای مقصد و کسب و کارهای گردشگری ایجاد می‌نماید. در این میان، یکی از مفاهیمی که می‌تواند مبنای شکل‌گیری تجربه گردشگران باشد گردشگری موضوعی است. منظور از موضوع (Theme)، ویژگی‌های کلیدی و خصوصیات منحصربه‌فرد یک مقصد است.  

در دنیای کسب و کار، ظهور پارادایم جدید پدیده‌ای مستمر و عادی است. هر تکنولوژی یا مدل مدیریتی جدید و موثری که قواعد ارزش‌آفرینی را تغییر دهد پارادایم جدیدی حاکم می‌سازد. روند رو به رشد راه‌اندازی استارت‌آپ‌ها نمادی از ظهور پارادایم‌های جدیدی است که سبب نوآفرینی و بازآفرینی صنایع فعلی می‌شوند و با بکارگیری اثر بخش تکنولوژی، شیوه‌های قدیمی کسب و کار را منسوخ می‌کنند. بدین ترتیب سازمان‌هایی که ذهنی گشوده و آغوشی باز برای پارادایم‌های غیرمتعارف ندارند، درجه آزادی حرکتشان را از دست خواهند داد و در دنیای کسب و کار مات خواهند شد.  

گردشگری به عنوان یک ابزار اقتصادی درون زا این امکان را فراهم می‌آورد تا نیاز و خواسته‌های جامعه امروزی علی‌الخصوص نسل جوان را برای شرایط آتی در جامعه فراهم آورد.

عناصر کسب و کارهای مدرن در رقابت برای بقا در بازار، باید توانایی بازیابی و تقویت مزایای رقابتی را دارا باشند که این موضوع با خلاقیت و نوآوری در کسب و کار قابل دستیابی است. پیوند این موضوع با رویکردهای خلاقانه، دانش‌بنیان و فن‌آور می‌تواند به ایجاد عناصر مترقی و مدرن خدمات گردشگری و پایداری در بازار، به منظور پاسخگویی به نیازهای جدید را فراهم آورد.

گردشگری به عنوان یک صنعت پویا، مدرن و نوظهور با ابتکار عمل و زایش درونی در حال شکل‌گیری عناصر نوین و مدل‌های جدید از خدمات مورد تقاضای نسل جدید و جامعه امروزی است.

مایکل پورتر از صاحب‌نظران حوزه فن‌آوری، نوآوری و مدیریت پیرامون ماهیت نوآوری می‌گوید: شرکت‌ها و کسب و کارها با نوآوری به مزیتی رقابتی می‌رسند که هم فن‌آوری‌های جدید و هم روش‌های جدید انجام کارها در بر می‌گیرد. باید دقت داشت که نوآوری صرفاً درباره محصولات تولیدی نبوده و خدمات به عنوان بخش عظیمی از اقتصاد جوامع را نیز در بر می‌گیرد.

بنابراین، زایش عناصر جدید و متناسب با نیازهای بین‌نسلی، ضرورتی برای آینده صنعت گردشگری است. موزه‌رستوران‌ها، گالری‌رستوران‌ها، کافه‌گالری‌ها و سایر مدل‌های ترکیبی می‌توانند علاوه بر ایجاد تجربه‌ای متفاوت برای گردشگران، به توسعه کسب‌وکار، ایجاد اشتغال و فعال شدن ظرفیت‌های فرهنگی و هنری کمک کنند. در این مسیر، برنامه‌ریزی هدفمند و فراهم کردن زمینه‌های حقوقی، قانونی و اداری برای شناسایی و حمایت از عناصر نوین گردشگری ضروری است.

صنعت گردشگری برای ایفای نقش مؤثرتر در اقتصاد کشور، نیازمند پذیرش نوآوری، تسهیل فعالیت کسب‌وکارهای خلاق و ایجاد زمینه برای ظهور مدل‌های جدید خدمات گردشگری است؛ مسیری که می‌تواند به خلق بازارهای تازه و افزایش رقابت‌پذیری این صنعت منجر شود.

انتهای پیام/